HOME < PRAKTIJK < GEBIEDEN
GEBIEDEN

Tongerense hei en het Wisselse veen

De Tongerense hei en het Wisselse veen vormen samen een overgangsgebied tussen hoger gelegen bos en soortenrijke heide met vennen en lager gelegen heischrale graslanden met veentjes, poeltjes, brongebieden, kwelbeekjes en slootjes.

Wisselse veen
Zonsopkomst bovenste het Wisselse veen. Fotograaf: Nel Appelmelk
Delen

Historische ontwikkeling van het gebied

De Tongerense Heide is een restant van een uitgestrekt heideveld. Deze heide maakte onderdeel uit van het landbouwkundig systeem van het buurtschap Tongeren, waarin dicht bij de boerderijen akkers en hakhoutbosjes lagen, in de nattere dalen hooilanden en de heide werd gebruikt om vee te weiden en plaggen te steken.

Ook het Tongerense Veen en het Wisselse Veen maakten deel uit van dit systeem. Beide terreinen liggen in laagtes tussen uitlopers van de hoge Veluwe, waardoor water dat daar in de grond zijgt in deze veengebieden als kwelwater aan de oppervlakte komt. Het Tongerense Veen lag dicht bij het buurtschap en dit zeer zuivere water werd daarom al vroeg benut. Er werden beken gegraven om het water te gebruiken om weilanden te bevloeien, molens aan te drijven en als waswater. Hierdoor werd het Tongerense Veen ook droger, zodat het beter geschikt werd als wei- en hooiland. Er werden percelen in gemaakt, die omgeven werden door slootjes en houtsingels.

Wisselse veen
Kwelstroompje in het Wisselse veen. Fotograaf: Nel Appelmelk

Het Wisselse Veen lag veel verder van de bewoonde wereld. Hier werd al die moeite niet gedaan. De beek die in het Wisselse Veen ontspringt wordt daarom de Verloren Beek genoemd: het water werd niet nuttig gebruikt en was dus ‘verloren’. Op de moerassige delen na werd het Wisselse Veen wel gebruikt om te hooien en vee te weiden, maar het werd niet in aparte percelen verdeeld.

Vlonderpad door het Wisselse veen. Fotograaf: Nel Appelmelk

Tussen 1850 en 1900 werd de heide grotendeels ontgonnen tot bos. De veengebieden werden ontwaterd en omgezet in landbouwgrond. Helaas is door deze ontginning en ontwatering veel van de oorspronkelijke soortenrijkdom van de gebieden verloren gegaan. Na een natuurherstelproject in 1993, dat tot doel had de natuurwaarden van voor de ontginning terug te brengen, zijn er veel soorten weer teruggekomen zoals klokjesgentiaan, zonnedauw en moeraswolfsklauw.

Tongerense hei en Wisselse veen
Klokjesgentiaan. Fotograaf: Nel Appelmelk

Het huidige terrein van de Tongerense heide (tussen Epe en Vierhouten) is zo’n 220 hectare groot. Het Wisselse veen meet zo’n 60 hectare. Het gebied is eigendom van Het Geldersch Landschap, dat reeds in 1943 de eerste gronden in bezit kreeg van de gemeente Epe.

Ideaal voor

Het hele gebied leent zich door de afwisseling uitstekend voor landschapsfotografie. Een groot deel van het gebied is begroeid met grove den, die zelf geleidelijk bezit heeft genomen van het gebied. In de open delen groeit veel dopheide en struikheide

Vanwege de edelherten, reeën, wilde zwijnen en adders die in het gebied voorkomen, kun je hier ook prima terecht om wildlife te fotograferen.

Afhankelijk van het seizoen is de macrolens hier goed te gebruiken voor vlinders en libellen.

Beste plekken

In het gebied zijn twee wandelroutes uitgezet. De rode route meet 5 km, de blauwe route 4 km. Je kunt de auto parkeren op de parkeerplaats vlakbij Kampeerboerderij De Berghoeve (Veenweg 9, 8162 RJ Epe). Wanneer je deze paaltjesroutes volgt kom je vanzelf langs alle hoogtepunten en de beste plekken. Het is niet de bedoeling dat je van de paden afgaat. Ook is er een houten vlonderpad op palen (50 cm boven maaiveld), zodat het water vrijelijk er onderdoor kan blijven stromen

Interessante soorten binnen het gebied

Adder, libellen, klokjesgentiaan, edelhert, zwijn

Op de kaart

Deel dit artikel

Facebook icon Twitter icon Google plus icon

7
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Door Wijnand op 4 maart 2017 om 11:43

    Heerlijk om te lezen en erg uitnodigend om er naar toe te gaan.

  2. Door Tineke Bunte op 4 maart 2017 om 11:01

    Wat een leuk informatief stukje Nel! Ik ga er snel een keer heen, ben er nog nooit geweest.

  3. Lijkt me een mooi gebied om een keertje te verkennen. Bedankt Nel voor het delen!
    http://www.pbase.com/hennie2011

  4. Bedankt voor de info. Volgens mij ben ik hier een paar jaar geleden geweest speciaal voor de beekoeverlibel. Een mooi gebied.

  5. Door Nel Appelmelk op 3 maart 2017 om 12:07

    Leuk Bert. Ik neem contact met je op.

  6. Wanneer gaan we Nel? De info is zeer zeker zinvol, nodigd uit om het gebied te ontdekken. Ook door de prachtige foto’s die je er bij geplaatst hebt!

  7. Door Nel Appelmelk op 3 maart 2017 om 10:20

    Ben wel benieuwd naar reacties van mensen die dit gebied ook kennen. Maar ook benieuwd of deze info zinvol is.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *