HOME < PRAKTIJK < TUTORIALS
Tutorials

Camerakalibratie in Lightroom en Adobe Camera Raw

De ontwikkelmodule in Lightroom is de plek waar we bij het bewerken van onze foto’s de meeste tijd doorbrengen. Binnen die module vind je aan de rechterkant de verschillende panelen. Het ene paneel gebruik je daarbij wat vaker dan het andere. Adobe heeft daar bij het ordenen van de panelen al rekening mee gehouden (al kun je ze naar wens van plek veranderen). Helemaal onderaan vind je het deelvenster Camerakalibratie. De plaatsing onderaan doet vermoeden dat je het niet zo vaak nodig zult hebben. Toch heeft het paneel krachtige mogelijkheden.

Camerakalibratie in Lightroom en Adobe Camera Raw
Camerakalibratie kun je vinden in Lightroom en in Adobe Camera Raw. Fotograaf: Marijn Heuts

Volgens Adobe zelf:

In het deelvenster Camerakalibratie kunt u de standaardkalibratie-instellingen van uw camera aanpassen.

Dat zegt nog niet zo veel. In het kort komt het er op neer dat alle cameramerken, en ook Adobe, een ander idee kunnen hebben bij wat een standaardwaarde is voor rood, groen en blauw. Waarom die drie kleuren? Elke pixel in je foto is opgebouwd uit rood, groen en blauw, in verschillende verhoudingen. Als Adobe nu net andere kleuren gebruikt voor puur rood, groen en blauw dan de fabrikant van je camera, dan is de eerste weergave van je foto in Lightroom geen juiste. In het Camerakalibratie paneel kun je daarvoor een aanpassing maken door de basiskleurtint en verzadiging van rood, groen en blauw aan te passen.

Moederziel alleen onderaan. Fotograaf: Marijn Heuts

Maar wacht even, dat kun je toch ook doen door helemaal bovenaan in het Basis paneel een ander cameraprofiel te kiezen? Of door in het HSL paneel de kleuren aan te passen? Niet helemaal. De cameraprofielen zijn de profielen die je ook in je camera kan kiezen, zoals landschap, portret en neutraal. Ze veranderen de ‘look’ van je foto door een andere mate van verzadiging, contrast en scherpte, en soms wordt een enkele kleur wat opgeschoven. De onderliggende kleuren veranderen echter niet. Zie het als een soort preset. Of zoals Canon het effectief noemt: Picture Styles.

HSL paneel

In het HSL paneel kun je via de Hue-schuiven inderdaad liefst acht verschillende tinten net iets opschuiven. Echter: Lightroom bepaalt in welke van die acht schuiven (soms twee) een specifieke pixel valt. En dat is het grote verschil met het Camerakalibratie paneel. Elke, maar dan ook elke, pixel heeft waardes voor rood, groen en blauw. Een aanpassing van de schuiven in dat paneel raakt dan ook elke pixel. Zie deze schuiven daarom als de basisaanpassing (samen met je witbalans). Vanuit daar kun je afzonderlijke kleuren gaan aanpassen met HSL of de look van je foto veranderen met een ander profiel.

Camerakalibratiepaneel

Kijken we nu naar het Camerakalibratiepaneel, dan zie je zeven schuifjes. De eerste is bedoeld om een kleurzweem in de schaduwen aan te pakken. Niet als gevolg van de lichtomstandigheden tijdens het maken van de foto (vaak zijn schaduwen blauw), maar als gevolg van hoe de camerafabrikant de camera heeft gemaakt. Om die reden kun je enkel richting groen of magenta bewegen. Blijkbaar zijn dat de enige afwijkingen die mogelijk zijn.

Kleine aanpassingen, groot plezier. Fotograaf: Marijn Heuts

Dan wordt het interessant. De volgende schuifjes betreffen namelijk de primaire kleuren waaruit elke pixel is opgebouwd. Je kunt de roodwaarden opschuiven richting magenta of oranje, de groenwaarden richting cyaan of geel, en de blauwwaarden richting cyaan of paars. Nogmaals: elke pixel wordt aangepakt, dus als je de rode schuif aanpast, gaan groene en blauwe pixels in beperkte mate meebewegen. Naast de kleur kun je ook de verzadiging van de primaire kleuren aanpassen. Wat kun je hier nu mee?

Wanneer

Fuji foto’s hebben bijvoorbeeld vaak een wat stevige verzadiging in de blauwtinten, die je er hier al uit kan halen. In landschapsfoto’s kun je meer pit brengen door de verzadiging van met name blauw op te voeren. Verander de tint van groen om overdadig geel uit bladeren en bomen te halen. Rood is de plek om huidtinten en zonsondergangen aan te pakken. Schiet zoals altijd niet te ver door!

Voorbeeld voor. Fotograaf: Marijn Heuts
Voorbeeld na. Fotograaf: Marijn Heuts

En wanneer niet

Uiteraard kun je dit paneel ook voor creatieve uitspattingen gebruiken, maar hier kan het in je nadeel werken dat het aanpassen van een schuif alle kleuren aantast. Wil je de blauwe lucht meer richting cyaan, dan zal je gele gras langzaam rood worden en je groene bomen gaat richting oranje. Soms zijn de HSL-schuiven dan beter geschikt, omdat ze juist NIET alle pixels aantasten maar enkel pixels van een bepaalde kleur.

Tenslotte

Maak je met een Colorchecker Passport een profiel voor jouw camera aan, dan doe je in principe hetzelfde. Met dat profiel vertel je Adobe namelijk hoe jouw camera met bepaalde vastgestelde kleuren om gaat en welke aanpassing er nodig is om je foto’s correct weer te geven.

Deel dit artikel


6
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Ik heb mijn monitors en beamer met ColoMunki gekalibreert. Ik weet niet, of het dan raadzaam is, in Lightroom nog eens na te kalibreren.

    1. Door Marijn Heuts op 10 september 2020 om 14:10

      Je hebt je scherm en beamer gekalibreerd zoals het hoort. Wat je in Lightroom doet is feitelijk op het oog je camera kalibreren. Adobe moet ‘gokken’ hoe jouw camerafabrikant de kleuren heeft bedoeld. Meestal gaat dat goed, maar soms zijn de rode tinten consequent te oranje (als voorbeeld). Dat kun je daar corrigeren. Maar je kan het ook creatief gebruiken, waarbij je dus bewust afwijkt van de werkelijke kleuren van je camera. Als je je camera echt objectief wil kalibreren, adviseer ik je een ColorChecker Passport of iets dergelijks.

  2. Door Martin verbruggen op 8 september 2020 om 17:33

    Hallo Marijn, interessant onderwerp. Vraagje: kalibratie suggereert dat je ergens tegen kalibreert. Maar ik begrijp dat je in dat paneel op je ogen en jezelf moet vertrouwen om instellingen te wijzigen. Ik neem aan dat die kleurwijzigingen permanent zijn tot de volgende wijzing. Hoe bepaal je wat je in dat paneel doet. Hoor het graag??.
    Groetjes Martin

    1. Door Marijn Heuts op 9 september 2020 om 08:25

      Hoi Martin, je kalibreert de manier waarop Lightroom de kleuren van je camera interpreteert, maar dan wel op het oog. Een echte kalibratie doe je met gestandaardiseerde hardware zoals een ColorChecker, hier gaat het om smaak. Wil je dat alle roodtinten meer verzadigd en meer richting oranje gaan omdat Lightroom er steeds wat naast zit, dan pas je dat hier aan voor je verder gaat met bewerken.

  3. Hallo Marijn,

    Waardeer je artikelen m.b.t. Lightroom en Photoshop altijd enorm. Leer er veel van en pas ze ook toe.

    Groet Tom

    1. Door Marijn Heuts op 3 september 2020 om 12:48

      Dank je voor je reactie, fijn om te horen en leuk dat je de moeite neemt dit te schrijven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *