HOME < PRAKTIJK < TUTORIALS
tutorials

Aan de slag met timelapse

In het weer en de wereld om ons heen zit altijd wel beweging. Met foto’s kun je hier met lange sluitertijden iets van vastleggen. Door middel van timelapse-fotografie kun je langzame gebeurtenissen versneld weergeven.

timelapse opstelling
Een timelapse opstelling met een statief, slider, motion-control-unit en camera met grijsfilters op statiefkop. Fotograaf: Arjen Drost
Delen

Denk hierbij aan de opbouw van een onweerswolk, een aankomende storm of de schijnbare beweging van de sterren in de nacht. Timelapse is een soort mix tussen fotograferen en filmen. Je maakt afzonderlijke foto’s, maar vervolgens voeg je deze op de computer samen tot een filmpje. Dit betekent dat je tijdens het maken van de serie foto’s het uiteindelijke filmbeeld al in gedachten moet hebben.

Benodigdheden

Naast een camera met lens en een goed stevig statief heb je niet veel extra nodig voor een timelapse. Het enige essentiële is een intervalometer. Soms zit deze optie al in de camera, maar meestal zal deze los gekocht moeten worden. Met deze intervalometer kun je het interval bepalen waarmee de foto’s gemaakt moeten worden en meestal ook hoelang de serie moet zijn.

Voor wie verder wil met timelapse is een motion control systeem een mooie toevoeging. Zo’n systeem bestaat uit twee rails met een gemotoriseerde dolly die hierover heen en weer beweegt. Op deze manier zit er niet alleen dynamiek in het onderwerp, maar verandert het camerastandpunt ook steeds een beetje, wat extra diepte aan het timelapse filmpje geeft.

Instellingen

Hoewel het eindresultaat een filmpje is, kan timelapse fotografie het best benaderd worden als normale fotografie. Tijdens het maken van een serie foto’s voor een timelapse moeten de belichting, de witbalans en de scherpstelling precies gelijk zijn. Het is daarom belangrijk de camera volledig handmatig in te stellen. Dus geen autofocus, automatische witbalans of ISO-waarde, maar wel volledig handmatig belichten. Bij een automatische belichting of ISO-waarde gaat de camera bij elke foto op zoek naar een nieuwe waarde, waardoor de belichting steeds net een beetje anders kan zijn. Dit geeft een vervelende flikkering in het beeld, die erg lastig weg te halen is.

Om het beeld mooi vloeiend te laten verlopen is het aan te raden iets langere sluitertijden te gebruiken (langer dan 1/50 seconde). Hierdoor ontstaat er enige bewegingsonscherpte in de foto’s, waardoor ze uiteindelijk mooier in elkaar overvloeien. Met het diafragma en de ISO-waarde kun je vervolgens de belichting bepalen. Vooral overdag is het puzzelen hoe je deze lange sluitertijd kunt bereiken, een grijs(verloop)filter biedt uitkomst.

 

timelapse losse frames

Deze 2 losse beelden zijn uit een filmpje van 250 opnames, gemaakt in ongeveer een half uur. Stilstaand zegt het niet zoveel. Als timelapse, met inkomende wolken, een ondergaande zon en gebruik makend van bovenstaande opstelling, is het dit het resultaat:

Onlanden, Groningen from Arjen Drost on Vimeo.

Nabewerking

Na het fotograferen moeten je foto’s bewerkt worden. Dit verschilt niet van hoe je normaal je foto’s zou bewerken. Belichting, verscherpen, vervagen, alles is mogelijk. Het moet alleen wel op alle foto’s op dezelfde manier worden gedaan, omdat er anders storende overgangen tussen de beelden optreden. Ook zijn er programma’s, zoals panolapse of LRTimelapse, die bijvoorbeeld je belichting geleidelijk aan kunnen passen. Je bepaalt dan zelf de belichting bij de eerste en de laatste foto van de serie, waarna het programma de tussenliggende waardes berekent.

Vervolgens moet je het filmpje samenvoegen. Hier zijn verschillende mogelijkheden voor, variërend van plugins voor programma’s als Lightroom (zoals LRTimelapse), stand-alone programma’s die de foto’s samenvoegen of videosoftware als Windows Movie Maker of iMovie. In Europa worden de meeste films op televisie afgespeeld met 25 beelden per seconde (fps), in Amerika is dit 30 fps. Bij veel programma’s kan dit ingesteld worden bij het samenstellen van het filmpje, anders moet de frameduur (de duur van één beeld) ingesteld worden op 1/25 seconde (dus 0,04 seconde). Aan het filmpje kun je eventueel nog geluid,  of titels toevoegen, maar je kunt ook meerdere filmpjes samenvoegen tot één langere impressie zoals dit:

Dwingelderveld from Arjen Drost on Vimeo.

Hoe veel en hoe vaak?

Hoeveel foto’s je moet maken is uiteraard afhankelijk van de duur van de gebeurtenis die je vastlegt. Aangezien je het uiteindelijke filmpje meestal met 25 beelden per seconde afspeelt, is het aan te raden minstens 250 foto’s te maken. Dit levert een filmpje van 10 seconden op, wat een mooie lengte is voor een timelapse fragment.

De vraag die het meest gesteld wordt over timelapse, is welk interval er gebruikt wordt. Dit is vaak een kwestie van ‘trial and error’: vaak proberen en er een beetje gevoel voor krijgen. Natuurlijk is het zo dat als de beweging relatief snel gaat, een korter interval volstaat en dat bij een langzamer beweging een langer interval nodig is. In onderstaande tabel staat een aantal suggesties die een goed uitgangspunt vormen.

 

onderwerp timelapse

interval

langzaam bewegende wolken

10 sec

normaal bewegende wolken

5 sec

snel bewegende wolken

3 sec

lopende mensen

1-2 sec

beweging van de zon overdag

30 sec

nacht timelapse (sterren, maan enz.)

20-30 sec

Wil je eens proeven aan de wereld van de timelapse dan  kun je met het bovenstaande zelf aan de slag, maar je kunt natuurlijk ook een workshop volgen.

Deel dit artikel


1
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Beste Arjen,
    Bedankt voor het interessante artikel. Ik vind vooral de compilatie van Dwingelderveld (als het nacht wordt) ontzettend mooi!

    Groet,
    Wendy Drent

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *