HOME < PRAKTIJK < TUTORIALS
tutorials

Hoe fotografeer je zonnevlekken?

Mocht je de afgelopen dagen een foto gemaakt hebben van de oranjerode opkomende of ondergaande zon en je ziet een zwart vlekje op de zonneschijf, dan geen paniek! Er zit geen vuiltje op je camerasensor, maar het is zonnevlek nr. AR2529. Dit zwarte stipje is inmiddels uitgegroeid tot de afmeting van tenminste 2 aardbollen!

Nikon D5200 en Takahashi 355 mm telescoop+mylar filter. Het lijkt alsof dat mylarfolie er een beetje frommelig in zit, maar dat moet zo. Je mag het folie niet strak trekken. Op de beeldkwaliteit heeft een bobbelig mylarfilter geen enkele invloed.
Nikon D5200 en Takahashi 355 mm telescoop+mylar filter. Het lijkt alsof dat mylarfolie er een beetje frommelig in zit, maar dat moet zo. Je mag het folie niet strak trekken. Op de beeldkwaliteit heeft een bobbelig mylarfilter geen enkele invloed. Fotograaf: Jan Koeman
Delen

Wat zijn zonnevlekken?

De zonnevlekken hangen samen met relatief koelere plekken op de zon. Deze afkoeling wordt veroorzaakt door sterke magneetvelden op de zon. Daardoor wordt de warmteaanvoer vanuit het binnenste van de zon tijdelijk verminderd en lijkt de plek donker. Na verloop van tijd verdwijnen de zonnevlekken weer. Ze zijn in ieder geval heel veranderlijk. Wanneer de zon in een actieve fase is gedurende de 11-jarige zonnecyclus zijn er vaak vlekken te zien. Op dit moment is het maximum van de huidige zonnecyclus voorbij en neemt de kans op vlekken af. Maar desondanks komen er toch zo af en toe nog flinke exemplaren tevoorschijn.

Zonnevlekken zijn een mooie uitdaging om te fotograferen! Ik doe dat zelf al jaren en het is dan leuk om er achter te komen dat ik toevallig op 29 maart 2001 een foto gemaakt heb op het moment dat er een record aantal zonnevlekken te zien was.
Zonnevlekken zijn een mooie uitdaging om te fotograferen! Ik doe dat zelf al jaren en het is dan leuk om er achter te komen dat ik toevallig op 29 maart 2001 een foto gemaakt heb op het moment dat er een record aantal zonnevlekken te zien was. Fotograaf: Jan Koeman

Welk filter?

Heel belangrijk is wel dat je een goed zonnefilter voor de telescoop of je telelens zet, een glazen type van Thousand Oaks (is kostbaar en niet per se beter) of een zelfgemaakt filter van Baader Solar Screen materiaal (Mylar folie dat 1 promille van het zonlicht doorlaat, goedkoop en veilig). Pas op dat het folie niet beschadigd raakt. Ik heb van karton een soort mal gemaakt met daarin het folie, dat ik dan voor mijn telelens of telescoop kan plaatsen. Alleen op het moment van zonsopkomst en zonsondergang, wanneer de zon oranjerood van kleur is, kan je veilig zonder filter een foto van de zon maken. Zonder bescherming naar de zon kijken is funest voor je ogen!

Ook de zon is wel eens in een romantische bui getuige deze hartvormige zonnevlek op 13 april 2016.
Ook de zon is wel eens in een romantische bui getuige deze hartvormige zonnevlek op 13 april 2016. Fotograaf: Jan Koeman

Welke instellingen?

Bijna al mijn zonnevlekfoto’s zitten rond 1/1000 seconde bij 100 of 200 ISO. In verband met trilling en beweging van de zon altijd kiezen voor een snelle tijd, dus vanaf 1/500 en sneller. Oh ja, verder véél opnames maken want je zal zien dat door de trilling van de lucht in de dampkring, sommige opnames onscherp zijn, terwijl je toch goed had scherpgesteld. Dat komt door de lucht-onrust. Verder is scherpstellen met live view en flink inzoomen op de zonnevlek wel erg fijn als je camera dat kan!

Op het ruimteweerbericht kan je elke dag het ontstaan en verdwijnen van zonnevlekken volgen. Omdat de huidige vlek in het midden zit en zorgt voor een flinke zonnewind aan geladen deeltjes richting de aarde, is er de komende nachten ook nog eens kans op poollicht!

Deel dit artikel


4
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Leuk artikel Jan. Ook leuk om in de gaten te houden is de mercuriusovergang op 9 mei.

    1. Dank je Adri! We laten op Natuurfotografie.nl de bijzondere Mercuriusovergang op 9 mei a.s. niet ongemerkt voorbijgaan. Lukt het om een zonnevlek te fotograferen, dan lukt Mercurius voor de zon ook.

  2. Nog even een actuele aanvulling: vannacht werd er een zware uitbarsting op de zon geregistreerd, in de zonnevlek AR 2529 uit bovenstaand artikel! Volg het verloop van de uitbarsting op http://www.spaceweather.com of op
    de website http://www.poollicht.be voor live data en @PoollichtBE voor live updates. Er bestaat bij ons kans op poollicht, maar de maan is ook storend aanwezig.

  3. Door wienie van der oord op 18 april 2016 om 07:57

    Kort en krachtig! Thanks Jan, geweldig!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *