Menu

Onderdeel van Pixfactory

10 tips als je wilt beginnen met landschapsfotografie

Landschapsfotografie is misschien wel de moeilijkste tak van sport. Een veel gehoorde opmerking van fotografen die terugkomen van vakantie is dat 'het in het echt veel mooier was'. Het zijn vooral de landschappen die het moment goed vastleggen. Denk aan de grootsheid van bergen, de gelaagdheid van een landschap, de imposante luchten of de desolaatheid. Herken je dit? Dan geef ik hier 10 tips om rekening mee te houden de volgende keer dat je met landschappen aan de gang gaat. Veel succes!
10 tips om te beginnen met landschapsfotografie.
Het wad bij Terschelling ontwaakt. Gouden licht, een wolkenlucht en herkenbare voorgrond maken de landschapsfoto. Fotograaf: Johan van der Wielen

1. Check de weersverwachting

In de meeste landschapsfoto’s is de lucht te zien. Hoe heerlijk het ook is om onder een strakblauwe hemel te wandelen of lekker op het strand te liggen… voor landschapsfotografie is deze vaak minder interessant. Hoe vervelend een dikke regenbui ook is, in een foto kan dit enorm indrukwekkend zijn. Het zijn vaak de luchten die de sfeer aan je landschapsfoto geven. Blauwe lucht met schapenwolkjes, een aankomende storm of een ontwikkelende donderbui geven het landschap iets extra’s. Check dus de weersverwachting. Wordt het strak grijs? Dan zou ik lekker met macrofotografie aan de slag gaan maar als er opklaringen zijn afgewisseld met wolken dan wordt de landschapsfotograaf wakker. Heb je nog geen weerapp? Kijk dan eens naar deze vergelijkingssite.

Niet bepaald het weer om buiten te willen staan, maar voor landschapsfotografie enorm spectaculair! Het strand op Terschelling vlak voor de hel losbreekt. Fotograaf: Johan van der Wielen

2. Fotografeer vóór zonsopkomt en ná zonsondergang

Het klinkt misschien cliché maar het blijft een feit dat rond zonsopkomst (en -ondergang) het licht gewoon het mooist is, en niet alleen voor landschapsfotografie. Dat begint overigens al ver vóór zonsopkomst of duurt tot ver ná zonsondergang. Heb je een mooie plek in gedachten, zorg dan dat je minstens een half uur voor de zon opkomt ter plaatse bent want dan heb je al intense kleuren in de lucht. Als de zon eenmaal op is, is het contrast soms al veel te groot voor mooie foto’s. Daar heb je veel minder last van vóórdat de zon er is. Hetzelfde geldt voor de zonsondergang. Ga niet weg als de zon weg is maar blijf nog minstens een half uur hangen. Let ook goed op de kleuren achter je (tegenover de plek waar de zon opkomt of is ondergegaan) want daar zie je soms intens roze kleuring en de aardschaduw. Het moment vóór zonsopkomt of na zonsondergang heet overigens het blauw uurtje…

Vóór zonsopkomst met de rug naar de zon zijn de kleuren in het blauwe uurtje intens. Fotograaf: Johan van der Wielen

3. Gebruik het gouden uurtje

Als de zon eenmaal op is werpt zij zijn eerst gouden licht over de wereld. In de winter duurt dit best een tijdje maar in de zomer is het misschien maar een paar minuten. Toch is dit moment erg mooi om bij te fotograferen. Het geeft je landschap een gouden gloed en structuren, denk aan ribbels op het strand, die je beter ziet door het gouden strijklicht. Wederom misschien cliché maar toch wel een mooi moment van de dag om je landschap net in dat andere licht te zetten.

Vlak vóór de zon ondergaat werpt zij haar gouden licht over het strand van Schiermonnikoog. Fotograaf: Johan van der Wielen

4. Let op (grond)mist

Waar het hart van menig landschapsfotograaf misschien het hardst van gaat kloppen is (grond)mist. Na een koude, vaak heldere en windstille, nacht ontstaat in de ochtend grondmist. Dit geeft een mysterieuze sfeer aan je foto’s, verstild en spannend. Ook wordt het licht nog eens op een mooie manier verstrooid in de mist. Reden dus te meer om de weersverwachting goed in de gaten te houden of zelfs een app te gebruiken die een mistverwachting geeft.

Grondmist geeft een mysterieuze sfeer aan het landschap, zeker als de runderen in de Oostvaardersplassen op dat moment oversteken. Fotograaf: Johan van der Wielen

5. Ga op zoek naar water

Als je zoekt op landschapsfoto’s zal je merken dat in veel foto’s water aanwezig is. En niet voor niets. Water zorgt ervoor dat licht vaak veel mooier is, denk aan merengebieden of de Waddeneilanden, en zorgt voor mooie bewolking. Niet voor niets dat veel 17e eeuwse schilders naar Nederland kwamen voor het mooie licht en de mooie luchten, de Hollandse wolkenlucht. Water kun je ook gebruiken voor mooie reflecties waardoor je twee kleurrijke hemels voor de prijs van één hebt. Water hoeft overigens niet altijd een meer te zijn, nat zand of een klein plasje is soms al voldoende.

Wolkenlucht reflecteert in het stille water tussen de hooilanden van de Wieden. Zelfs midden op de dag is het licht mooi dankzij het water. Fotograaf: Johan van der Wielen

6. Zoek een mooie voorgrond

Dit klinkt misschien wat vreemd want bij landschapsfotografie heb je vaak het idee dat het vooral om de lucht en het grote landschap gaat. Toch zal je merken, zeker als je met groothoek werkt, dat het de eerste meters voor je neus zijn dit het grootste deel van de foto in beslag nemen. Een mooie voorgrond zorgt ervoor dat de foto interessant is en begeleidt je oog naar de verte. Maak de voorgrond niet té interessant want dan blijft je oog daar hangen, het moet inleidend zijn.

Hoe verder je uitzoomt, hoe belangrijker de voorgrond wordt. Zoals je ziet beslaat de voorgrond in dit beeld meer dan de helft van de foto. Fotograaf: Johan van der Wielen

7. Gebruik al je lenzen

Een veel gemaakte fout is te denken dat landschapsfotografie alleen maar mogelijk is met een groothoek (‘uitgezoomd’) lens. Veel fotozaken verkopen deze lenzen ook als ‘landschapslenzen’ maar er zijn heel veel momenten denkbaar dat je helemaal niet zover uit wil zoomen. Het mooie van een groothoeklens is dat je ontzettend veel op de foto kan zetten maar tegelijk verkleint het alles enorm. Een mooie boom of berg die ver weg staat/ligt vind je nooit meer terug. Je kan voor landschapsfotografie ook prima je standaard of zelfs een telelens gebruiken. Met de laatste kun je mooi details uit de verte fotograferen. Zeker als je geen mooie voorgrond hebt is het gebruik van een standaard- of telelens een goede tip. Kijk eens naar dit overzicht van wat je met verschillende lenzen kan doen.

Gebruik bij landschapsfotografie al je lenzen zoals hier de standaardlens op bijna 60mm. Daardoor zie je de ganzen terug op de foto, bij verder uitzoomen waren ze volledig weggevallen. Fotograaf: Johan van der Wielen

8. Gebruik voor landschapsfotografie een statief

Oei, dat is misschien niet de tip die je wilt horen. Velen vinden een statief best onhandig en het beperkt je in je bewegingsvrijheid. Toch heeft het een enorme meerwaarde. Als je ver vóór zonsopkomst in het veld staat is het gewoon te donker om mooie foto’s te maken uit de hand. Of je moet je ISO zó hoog zetten dat het gewoon zonde is met al die ruis. Verder kun je met statief ook makkelijk je sluitertijd verlengen zodat water mooi glad wordt of de wolken wat uitvegen. Als je met filters werkt kun je deze veel preciezer plaatsen. Als laatste is het ook gewoon zo dat met je met statief veel langer bezig bent met de foto, je rent niet van hot naar her. Dit komt de kwaliteit ten goede. Probeer het eens uit!

Dankzij een statief kun je naar hartenlust experimenteren met belichting en lange sluitertijden zoals hier op Lofoten. Fotograaf: Johan van der Wielen

9. Gebruik filters

… mits je die natuurlijk hebt. Welke filters zijn dan handig en mooi voor landschapsgrafie? Als eerste de polarisatiefilter voor mooie luchten of doorkijkjes in water, zie hier voor een uitgebreide tutorial. Wil je aan de slag met lange sluitertijden dan zijn grijsfilters eigenlijk wel een must, zeker als de zon inmiddels al op is omdat er dan gewoon te veel licht is. Ook hierover is een uitgebreide tutorial geschreven. Als laatste gebruiken veel fotografen zogenaamde grijsverloopfilters waarmee het grote licht/donker contrast tussen lichte lucht met soms zelfs de zon in beeld en donkere voorgrond kan worden opgeheven. Kijk maar eens naar deze tutorial. Heb je deze laatste filters niet dan kun je ook werken met meerdere belichtingen, dat heet exposure blending of HDR, zie deze tutorial.

Grijsverloopfilters stellen je in staat om grote licht/donker contrasten zoals hier te verkleinen zodat je geen uitgebeten of dichtgelopen delen krijgt in je foto. Fotograaf: Johan van der Wielen

10. Zorg bij landschapsfotografie voor een mooie compositie

Dat is natuurlijk enorm uitgebreid en hier is al een complete tutorial over te schrijven. Denk bijvoorbeeld aan waar plaats je de horizon, werken met de gulden snede of regel van derden, lijnen in je landschap, staand of liggend beeld, lege ruimte, kadering, etc. Zie onder andere deze uitgebreide tutorial. De basis is echter dat je goed nadenkt waar je alle elementen in het beeld plaatst én of alle elementen wel per se noodzakelijk zijn in het beeld. Experimenteer er lekker op los en kijk of een beeld ‘lekker kijkt’.

Compositie zegt iets over de plaatsing van elementen in het beeld, het gebruik van lijnen en horizon. Fotograaf: Johan van der Wielen

Heel veel succes,

Johan

 

4 reacties

  1. En weer heeft Johan van der Wielen 10 foto,s van zich zelf bij een artikel geplaatst. Natuurfotografie zou eens wat meer moeten doen meer foto,s van deelnemers zo dat die ook een kans krijgen om hun eigen mooie foto,s terug te zien in publicaties etc. De site Natuurfototgrafie wordt ook financieel mogelijk gemaakt door alle leden. Dus…….

  2. Beste Johan,
    wat jij schrijft over de zonsondergang is helemaal waar. Zelf bleef ik ook nadat de zon was ondergegaan. En zelden heb ik zulke mooie foto’s gemaakt aan het strand. Had geen statief bij me, maar heb de camera op een paal gezet, zodat de trilling miniem bleef.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Geef een reactie

4 reacties

  1. En weer heeft Johan van der Wielen 10 foto,s van zich zelf bij een artikel geplaatst. Natuurfotografie zou eens wat meer moeten doen meer foto,s van deelnemers zo dat die ook een kans krijgen om hun eigen mooie foto,s terug te zien in publicaties etc. De site Natuurfototgrafie wordt ook financieel mogelijk gemaakt door alle leden. Dus…….

  2. Beste Johan,
    wat jij schrijft over de zonsondergang is helemaal waar. Zelf bleef ik ook nadat de zon was ondergegaan. En zelden heb ik zulke mooie foto’s gemaakt aan het strand. Had geen statief bij me, maar heb de camera op een paal gezet, zodat de trilling miniem bleef.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze artikelen vind je vast ook interessant: