Gaai

Vaak hoor je hem al schreeuwen voordat je hem ziet: de gaai. Zijn roep is niet alleen voor mensen herkenbaar. In het bos dient de gaai als alarmsysteem. Veel dieren reageren op deze alarmroep en verstoppen zich als er dreiging is. Hij is familie van de ekster, kraai en kauw, maar valt qua kleur uit de toon bij zijn familieleden.
De blauwe vleugelveertjes zijn een opvallend kenmerk van de gaai. Fotograaf: Christien van der Veen

In het najaar verzamelen gaaien massaal eikels. In hun territorium verstoppen ze de eikels in de aarde als wintervoorraad. In één herfst kan een gaai wel 5.000 eikels begraven. Eikels die niet worden teruggevonden hebben de kans om uit te groeien tot een nieuwe eik. De gaai wordt daarom ook wel ‘grootste bosbouwer’ genoemd.

“Bad hair day”. Fotograaf: Carla Meester

Een gaai herken je direct aan de opvallende blauw-zwart gestreepte tekening op de vleugel. Het grootste deel van zijn veren is beige-bruin, soms bijna roze. Hij heeft een gestreepte kruin, een lichte keel en een zwarte baardstreep. In de vlucht valt vooral de grote, witte stuitvlek op.

De broedtijd is van half april tot in juni. Meestal bouwt de gaai zijn nest in het bos, dicht op de stam. Ze hebben vaak één legsel van 5-7 eieren. Beide ouders voeren de jongen. Na zes tot acht weken zijn de jongen zelfstandig. Tijdens de broedperiode is de gaai opvallend stil en minder goed te vinden.

Gaaien zijn alleseters. Ze eten vooral insecten. In het voorjaar kun je een gaai tegenkomen die het nest van een onoplettende zangvogel plundert. Niet het leukste gezicht om te zien, maar ook eieren en jonge vogeltjes staan op het menu.

In de herfst heeft de gaai het druk met het aanleggen van de wintervoorraad. Hij propt zijn krop vol met eikels (tot wel tien in één keer) en zoekt een plek om de eikels te begraven. Heeft hij door dat hij in de gaten wordt gehouden als hij eikels begraaft? Dan komt hij later terug om de eikels op een andere plek onder de grond te stoppen.

Vanwege zijn geschreeuw wordt de gaai ook wel ‘schreeuwekster’ genoemd. Fotograaf: Siebe Wiersma

Fototips

  • Vroeger was de gaai een echte bosvogel. Tegenwoordig vind je de gaai ook in agrarisch cultuurlandschap, parken en tuinen. Overal waar loofbomen zijn, zoals de beuk en eik, kun je een gaai vinden.
  • Een gaai is een vrij schuwe vogel. Benader een gaai daarom rustig. Zodra hij je in de gaten heeft gaat hij er namelijk vandoor.
  • Bij fotohutten waar regelmatig gevoerd wordt, is een gaai vaak een vaste gast. Je kunt deze vogel dan goed van dichtbij bekijken en fotograferen.
  • Voer je vogels in de tuin? Dan heb je een grote kans dat de gaai komt buurten voor granen en fruit. Daarnaast is een pot vogelpindakaas ook een lekkernij voor de gaai.
Kijk ook eens naar de kleur ogen van de gaai, deze zijn grijs van kleur. Fotograaf: Christien van der Veen

Leefomgeving

Bossen, landgoederen en parken.

Vindtijd

Jaarrond.

Meer weten?

Vogelbescherming

Voorbeelden op Birdpix

Gaaien leven in bossen maar zijn ook vaak in parken en woonwijken te zien. Fotograaf: Christien van der Veen

Bescherming

Wettelijk beschermde broedvogel.

Kwetsbaarheid

Algemeen, niet kwetsbaar.

Verspreidingskaart

En dan nog dit!

De wetenschappelijke naam ‘Garrulus glandarius’ is vrij te vertalen als ‘voortdurend krassende eikelzoeker’.

Er zijn mensen die de blauw/zwarte dekveren van de gaai bij het vliegvissen gebruiken als lokaas.

8 reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Geef een reactie

8 reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze artikelen vind je vast ook interessant: