HOME < IN DE ZOEKER < SOORTEN
IN DE ZOEKER

Meerkoet

Waar voldoende water is, daar leven meerkoeten. In het broedseizoen zijn de zwarte vogels echte kemphanen. Het territorium wordt onder het slaken van een schelle strijdkreet met snavel en poten verdedigd tegen buurkoeten, waarbij het er fel aan toegaat. In de winter kunnen groepen – die kunnen bestaan uit vele honderden vogels – in weilanden en havens verblijven.

Meerkoet
Op het ijs doen ze het goed met hun grijze tinten. Wacht ook nu weer op patronen om het spannender te maken. Fotograaf: Bart Stornebrink
Delen

De meerkoet (Fulica atra) behoort tot de familie van de rallen en het geslacht koeten (Fulica). De vogel is 38 centimeter groot en 300 tot 1200 gram zwaar, geheel zwart met een witte snavel en voorhoofdsschild. Verder heeft hij groene poten en rode ogen. De meerkoet is een omnivoor, die zich hoofdzakelijk voedt met waterplanten, weekdiertjes en waterinsecten. Ook worden zaden, gras en bessen gegeten. De meerkoet is monogaam.

Een meerkoet wordt gemiddeld tien jaar oud.

In Nederland is het een algemene broedvogel. Buiten de broedtijd komen er grote groepen doortrekkers en wintergasten in Nederland voor. Meerkoeten die in Nederland broeden, brengen de winter meestal ook in Nederland door. Vogels uit noordelijker streken ontpoppen zich meer als trekvogels en reizen heen en weer naar Midden- en Zuid-Europa om te overwinteren.

Zorgzame-ouders-die-nog-lang-voeren.-Laag-standpunt-werkt-intiem
Zorgzame ouders die nog lang voeren. Laag standpunt werkt intiem. Fotograaf: Bart Stornebrink

Wie meerkoeten een tijdje gadeslaat, zal opmerken dat ze vaak duiken naar voedsel. Door de grote hoeveelheid lucht in hun verenkleed moeten ze echter nogal wat moeite doen om onder water te komen; ze maken dan ook een sprongetje bij het duiken en zetten zich met hun poten flink af. Kort daarop komen ze als een grote dobber weer naar boven. Hij vliegt niet graag, hij verplaatst zich liever rennend over het water. Ook bij het opstijgen uit het water wordt eerst een stuk rennend afgelegd. Bij migratie, die meestal ‘s nachts plaatsvindt, kan hij echter grote afstanden afleggen.

Mannetje en vrouwtje bouwen samen een nest, meestal tussen het riet. Het nest wordt aan de waterkant gebouwd van riet en waterplanten, maar ook van drijvend afval zoals stukken papier of plastic. In een nest worden 5 tot 10 grijswitte tot zandkleurige eieren met bruinzwarte vlekjes en puntjes uitgebroed in een tijdsbestek van 21 tot 25 dagen. Ze broeden om beurten en brengen ook samen de jongen groot. De jongen verlaten al als ze een paar dagen oud zijn het nest. Het zijn dan grappige zwart-donzen bolletjes met een rood gezichtje. De jongen, wanneer ze overleven, worden door beide ouders begeleid en kunnen na ongeveer 8 weken vliegen. Overleeft van een nest slechts een enkel jong of zelfs geen (omdat de jongen een gewilde prooi zijn voor snoeken, ratten, reigers en meeuwen), dan doen de ouders een volgende poging. Per broedseizoen doen de ouders 2 tot 3 pogingen een nest jongen groot te brengen.

Meerkoeten zoeken hun voedsel op en rond het water. Vooral gebieden met een flinke oeverbegroeiing zijn populair, hoewel de soort zich ook kan redden in vaarten met een beschoeiing en nauwelijks waterplanten. De koeten zijn in zo’n biotoop echter veel kwetsbaarder dan in een dichte moerasvegetatie.

Van oorsprong zijn meerkoeten echte moerasvogels, met poten die bijzonder geschikt zijn om te lopen op drijvende vegetatie (kraggen) en wortels van riet- en lis-moerassen. Zijn poten hebben eigenaardige zwemvliezen. Deze zitten niet tussen de tenen maar elke teen heeft aan weerszijden een flap. Bij een achterwaartse beweging van de poot gaan de flappen wijd uit staan. Wordt de poot naar voren bewogen, dan klappen de flapjes weer dicht.

Fototips

Grote-groepen-in-de-winter-zijn-zeer-fotogeniek.-Zorg-dat-het-beeld-helemaal-is-gevuld-met-meerkoet-en-niets-anders.-Let-op-de-scherptediepte-werking.-Minimaal-f10-gebruiken.
Grote groepen in de winter zijn zeer fotogeniek. Zorg dat het beeld helemaal gevuld is met meerkoet en niets anders. Let op de scherptediepte werking, minimaal f10 gebruiken. Fotograaf: Bart Stornebrink

Omdat de vogel niet erg schuw is, zeker niet in stedelijk gebied, is het een makkelijk onderwerp voor de vogelfotograaf. Het is de kunst om de vogel in natuurlijke setting te fotograferen. Omdat de vogel zo’n groot contrast heeft in zijn kleed (zwarte veren en witte bles), is het beter om hem niet bij vol zonlicht te fotograferen. Kies overigens altijd eerst voor het goed belichten van de grotere zwarte delen en pas in tweede instantie voor de witte. Zwart open trekken achteraf is altijd minder succesvol dan wit dicht trekken. Zeker als je in een RAW beeld bewerkt. Omdat de meerkoet heel zorgzaam is voor de jongen, blijf je lekker lang bij een familie hangen. Er zal dan heel veel gebeuren in het gezinnetje dat de moeite van het wachten waard is. Kies een laag standpunt dat maakt het beeld intiemer.

Verspreidingskaart

Verspreidingskaart

Meer weten?

SOVON

Soortenbank

Vogelbescherming

Foto’s van Birdpix

En dan nog dit!

Wist je dat meerkoeten regelmatig hun jongen doden. Er is nog geen goede verklaring voor gevonden.

In het Noorden van Nederland wordt de meerkoet ook wel waterkip genoemd. Verwar hem niet met het waterhoen. Die mist de witte bef, staat hoger op de poten en wipt met het staartdeel. Is schuwer bovendien.

Deel dit artikel


1
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Interessant, mooi geschreven en gefotografeerd. Weer inspiratie opgedaan!!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *