HOME < IN DE ZOEKER < SOORTEN
IN DE ZOEKER

Meerkoet

Meestal een onopvallend, overwegend zwart exemplaar met een spierwitte snavel, drijvend in je slootje om de hoek. In het park lopen we er dagelijks langs en horen ze ‘gewoon’ bij de tamme park eenden. Behalve in het voorjaar, dan gaat het los en trekken ze alle aandacht. Ik heb het over de meerkoet!

Meerkoet
Een aantal vechtende meerkoeten, niet te missen die agressie. De waterspatten vliegen in de rondte. Fotograaf: Danny Slijfer

De meerkoet (Fulica atra) is een veelvoorkomende vogelsoort in Nederland. Wanneer ik aan de meerkoet denk dan komen naast hun felrode ogen, witte bles en snavel en gigantische poten, direct beelden omhoog van hun gemaakte afvalnestjes die ze in grachten en kanalen maken. Op de één of andere manier raakt dat mij, over hoe we als mens bezig zijn. Ze zijn nog met zoveel, omdat het echte krachtpatsers, vechtersbazen en Robinsons zijn. Van oorsprong zijn het moerasvogels, maar ze hebben een flink aanpassingsvermogen. Daarom tref je ze ook dobberend in een sloot op een industriegebied. De meerkoet komt uit de familie van de rallen, ze zijn 32 tot 42 cm hoog en maken een hoog en keffend geluid.

De felrode ogen met hun priemende blik, de witte bles en opvallende wit-lichtroze snavel, een echte patser! Fotograaf: Danny Slijfer

Meerkoeten komen in heel Europa voor, maar ook in delen van Azië, Australië en Afrika. In Nederland vind je ze jaarrond en in het najaar komen de meerkoeten uit het noorden en oosten daar nog bij. Ook al zijn ze niet zo atletisch, meerkoeten kunnen best goed vliegen, maar doen dit voornamelijk ’s nachts. De start is vaak wat onhandig met hun grote sprongen over het water, maar wanneer ze eenmaal vliegen kunnen ze door naar Spanje of Portugal. De meerkoeten die in Nederland broeden blijven meestal ook hier in de winter, zodat ze in het voorjaar snel kunnen beginnen met een nieuw legsel. Ze hebben twee tot drie legsels per broedseizoen, die loopt van maart tot in juli. Ze broeden vaak bij elkaar in de buurt en dat is wel wat tegenstrijdig, want het zijn een stel hittepetitjes wanneer ze in elkaars vaarwater komen! Ze dulden geen indringers in de buurt van hun nest.

Dit voorjaar lag ik aan de waterkant en heb ik mij uren kostelijk vermaakt, nu er geen sport op tv is was dit een goed alternatief! Vijf meerkoeten die vechten alsof hun leven er vanaf hing. Na 21 tot 25 dagen komen de jongen en sorry dat ik het zeg, maar de kuikens zijn toch echt wel lelijkerds… Een knalrode kop, alsof ze op het punt staan van een woede-uitbarsting. Daarnaast zijn ze (gedeeltelijk) kaal of met wat punkiehaar en dan van die zwarte opgezwollen ogen. Gelukkig trekt dit al snel bij en na een aantal weken zijn ze donzig lichtgrijs wat overloopt in zacht wit, stukken beter! Na 8 tot 9 weken beginnen ze met vliegen.

Een meerkoetouder die zijn jong een vers gevangen hapje geeft. Ach zo wat verstopt in het groen, met een schuin koppie zijn ze nog best wel lief… Fotograaf: Danny Slijfer

De meerkoet is een aardig stabiele broedvogel in ons land. De groei is vanaf de jaren 90 wel iets afgezwakt, maar nog niet problematisch. Goed dat het een beschermde inheemse soort in Nederland is en blijft. Natuur is altijd kwetsbaar als er mensen in de buurt komen, maar de meerkoet trekt zich weinig van de mens aan. Het grootste gevaar voor de meerkoet is de natuur zelf. Als kuikens zijn ze erg kwetsbaar, 80% sterft in het eerste jaar. Reigers, roofvogels, meeuwen, vossen, marterachtigen en zelfs snoeken lusten wel een meerkoet. Daarom leggen meerkoeten ook meerdere legsels per broedseizoen.

Fototips

  • Ga in het najaar of de winter eens naar het IJsselmeer of de Veluwemeren. Daar liggen ze in plassen en weilanden met tienduizenden. Dit geeft een hele andere beleving aan de meerkoet.
  • Een interessante tijd om ze te fotograferen is het voorjaar (maart/april) wanneer ze van het normaal gesproken rustige parkje een vechtarena maken.
  • De park- en sloot meerkoeten zijn over het algemeen een stuk minder bang, omdat ze mensen gewend zijn. In een natuurgebied zijn ze een stuk schuchterder en moeilijker te benaderen. Als beginnend fotograaf een prachtig onderwerp om dichtbij huis op te oefenen.
  • Fotografeer ze vanaf een laag standpunt om op ooghoogte met ze te komen. Ook in zwart-wit, van bovenaf, met langzame sluitertijden of de details fotograferen kan interessant zijn. In 2019 heeft de meerkoet van Luc Hoogenstein de Groene Camera wedstrijd gewonnen… ik bedoel maar!
  • Aangezien meerkoeten meestal in de buurt zijn van mensen ben je ook gegarandeerd van een leuk gesprek met een vreemde en kan je uitgebreid je natuurfotografie hart leegstorten.
De meerkoet gefotografeerd in zijn of haar omgeving. Wanneer het licht goed op het water valt wordt het een waar kunstwerk van lijnen en vlakken. Een meerkoet erin en je beeld is geslaagd! Fotograaf: Danny Slijfer

Verspreidingskaart

Nederland

België

Meer weten?

Vogelbescherming

Wikipedia

Voorbeelden op Birdpix

En dan nog dit!

Wist je dat een meerkoet ook wel een waterkip wordt genoemd? Als je toevallig een reisje Suriname geboekt hebt, let dan even op want het kan je leven redden! Met een waterkip bedoelen ze in Suriname heel wat anders. Daar betekent waterkip namelijk een kaaiman en dat is toch even schrikken als je door het riet zit te turen naar een meerkoet en dat een kaaiman je aankijkt. En wist je dat de Nederlandse waterkip maar 15 seconden onder water kan blijven? Een fuut, eend of kaaiman houdt het onder water een stukje langer vol!

De meerkoet in bovenstaande foto was nou zo’n kwetsbaar exemplaar. Je zou denken zo tussen het riet is deze veilig. Ja klopt voor de mens wel, maar deze loopt meer gevaar dan de meerkoet in onze parkjes in de stad, hier zitten veel meer natuurlijke rovers. Fotograaf: Danny Slijfer

Deel dit artikel


2
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Heerlijk stukje educatie. Fijn geschreven en omlijst met mooie foto’s.

    1. Dank je wel Jowan! Wat een mooi compliment!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *